Werkgroep “Hoogsensitiviteit en wetenschap”


De werkgroep is opgericht in januari 2007 en bestaat uit de leden: Anna Bosman (voorzitter), Elizah Schmidt en Yvonne Kasteleijn-Bolhuis. De werkgroep ziet het als haar taak om:


Zij wil dit te bewerkstelligen door


  1. Het aanbieden van een literatuurlijst (zie onder). Deze lijst wordt zodanig gepresenteerd dat bezoekers van de site wegwijs wordt gemaakt in de literatuur die sinds de introductie van het begrip door de wetenschapster en psychotherapeute Elaine Aron is verschenen. Een deel van de publicaties kan de toets der wetenschappelijke kritiek doorstaan, omdat zij verschenen is in wetenschappelijk erkende tijdschriften en vindt u onder de kop Wetenschappelijk. Een tweede categorie van publicaties betreft afstudeerscripties over hoogsensitiviteit. Ook deze verdienen een plaats op de site en staan onder Bachelor- en Masterscripties. Een derde categorie betreft diverse artikelen die worden gepresenteerd onder Informatie Een ander deel van de publicaties zijn de zogenaamde Zelfhulpboeken. De analyses en adviezen die worden besproken in deze boeken zijn van persoonlijke aard en de uitspraken die daarin gedaan worden zijn in veel gevallen niet wetenschappelijk onderbouwd. Ondanks dat zelfhulpboeken niet altijd wetenschappelijk onderbouwd zijn, wil dat niet zeggen dat ze niet waardevol zijn. Integendeel, veel van wat er gepubliceerd is op dit terrein lijkt te voorzien in een belangrijke behoefte. Tenslotte, een klein deel van de publicaties dat verschijnt betreft Kritiek op het begrip van en het onderzoek over hoogsensitiviteit. De werkgroep nodigt haar leden en bezoekers uit om boeken, artikelen, scripties, en dergelijke over hoogsensitiviteit die niet op de site voorkomen door te geven aan de Werkgroep.


  1. Het stimuleren van een netwerk van onderzoekers en studenten die zich bezig houden met onderzoek naar hoogsensitiviteit. Hiermee hopen we te bereiken dat onderzoek gevoed en gesteund wordt en dat er van elkaar kan geleerd kan worden. Wij nodigen bezoekers uit om onderzoeksprojecten die te maken hebben met hoogsensitiviteit op te geven aan de Werkgroep.


  1. De leden de mogelijkheid bieden om vragen van wetenschappelijke aard aan de Werkgroep voor te leggen. Wij zullen proberen deze vragen zo zorgvuldig mogelijk te beantwoorden en indien gewenst op de site onder de menuknop FAQ te plaatsen.



Literatuurlijst


Rood geeft aan dat er vanwege auteursrechten geen document via deze site beschikbaar is. Als je belangstelling hebt voor één van deze artikelen, stuur dan een e-mail naar de Werkgroep Hoogsensitiviteit en Wetenschap. Zij kunnen je mogelijk helpen bij het traceren van één van de artikelen.

Groen betekent dat het document gedownload kan worden.


Wetenschappelijk

Aron, E. N. (1996). Counseling the highly sensitive person. Counseling and Human Development, 28(9), 1-7.

Aron, E. N. (2000). High sensitivity as one source of fearfulness and shyness. In L. A. Schmidt & J. Schulkin (Eds.), Extreme fear, shyness, and social Phobia: Origins, biological mechanisms, and clinical outcomes (pp. 251-272). New York: Oxford University Press,

Aron, E. N. (2004). Revisting Jung’s concept of innate sensitiveness. Journal of Analytical Psychology, 49, 337-367.

Aron, E. N. (2004). The impact of adult temperament on closeness and intimacy. In D. J. Mashek & A. A. Aron (Eds.), Handbook of closeness and intimacy (pp. 267-286). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Aron, E. N., & Aron, A. (1997). Sensory-processing sensitivity and its relation to introversion and emotionality. Journal of Personality and Social Psychology, 73, 345-368.

Aron, E. N., Aron, A., & Davies, K. M. (2005). Adult shyness: The interaction of temperamental sensitivity and an adverse childhood environment. Personality and Social Psychology Bulletin, 31, 181-197.

Benham, G. (2006). The highly sensitive person: Stress and physical symptom reports. Personality and Individual Differences, 40, 1433-1440.

Evers, A., Rasche, J., & Schabracq, M. J. (2008). High sensory-processing sensitivity at work. International Journal of Stress Management, 15, 189-198.

Hofman, S. G., & Bitran, S. (2007). Sensory-processing sensitivity in social anxiety disorder: Relationship to harm avoidance and diagnostic subtypes. Journal of Anxiety Disorders, 21, 944-954.

Jerome, E. M., & Liss, M. (2005). Relationships between sensory processing style, adult attachment, and coping. Personality and Individual Differences, 38, 1341-1352.

Liss, M., Timmel, L., Baxley, K., & Killingsworth, P. (2005). Sensory processing sensitivity and its relation to parental bonding, anxiety, and depression. Personality and Individual Differences, 39, 1429-1439.

Meyer, B. J., Ajchenbrenner, M., & Bowles, D. P. (2005). Sensory sensitiviy, attachment experiences, and rejection responses among adults with borderline and avoidant features. Journal of Personality Disorders, 19, 641-658.

Meyer, B. J., & Carver, C.S. (2000). Negative childhood accounts, sensitivity, and pessimism: A study of avoidant personality disorder features in college students. Journal of Personality Disorders, 14, 233-248.

Neal, J. A., Edelmann, R. J., & Glachan, M. (2002). Behavioural inhibition and symptoms of anxiety and depression: Is there a specific relationship with social phobia? British Journal of Clinical Psychology, 41, 361-374.

Smolewska, K. A., McCabe, S. B., & Woody, E. Z. (2006). A psychometric evaluation of the highly sensitive person scale: The components of sensory-processing sensitivity and their relation to the BIS/BAS and “Big five”. Personality and Individual Differences, 40, 1269-1279.


Bachelor- en Masterscripties (Universiteit en HBO)

Umans, E.F.C. (2010). Eigenschappen van hoogsensitieve personen en relatie tot ontwikkelingspotentieel. HBO scriptie onder auspiciën van Radboud Universiteit Nijmegen.

Jong, B.D.H. de (2010). Temperament of stoornis: Hoogsensitiviteit in relatie tot AD(H)D en PDD-NOS. Master scriptie Universiteit van Tilburg.

Lubben, S. van der (2008). Hoogsensitieve kinderen op de basisschool: verminderen van overprikkeling. Bachelor scriptie Hogeschool INHolland, Amsterdam.

Puma, E. (2005). In hoeverre is hooggevoeligheid een adequaat concept voor orthopedagogisch diagnostiek? Masterscriptie Rijksuniversiteit Groningen.

Schmidt, E. (2007). De stille kracht in de klas. Een pleidooi voor bijscholing in hoogsensitiviteit. Master scriptie Hogeschool Windesheim Zwolle.

Vendel, M. van de (2006). De verbetering van de reïntegratie van hoog sensitieve personen. Bachelor scriptie Hanzehogeschool, Groningen.

Walda, S. (2007). Hoogsensitiviteit bij kinderen in het basisonderwijs. Master scriptie Radboud Universiteit Nijmegen.


Lezingen

Walda, S., Bakker, J.T.A., & Bosman, A.M.T. (2007, november). Hoogsensitiviteit bij kinderen in het basisonderwijs. Lezing op de algemene ledenvergadering van de VHN, Amersfoort.


Informatie (niet wetenschappelijk)

Bosman, A. M. T. (2007). Boekbespreking “Hoogsensitieve leerlingen” door S. Nieuwenbroek. Tijdschrift voor Orthopedagogiek, 46, 245-248.

Bosman, A. M. T. (2007). Wat is er aan de hand met dit kind? Nieuwsbrief VHN, 3, 3e kwartaal, 4-5.

Bos-Vlugt, E. (2008). Hooggevoeligheid bij kinderen op de basisschool. Praktijkverslag, Seminarium voor Orthopedagogiek, Groningen

Lubben, S. van der (2008). Hoogsensitieve kinderen en Overprikkeling. Juffrouw, mag het geluid van de klas wat zachter? Bijdrage voor de website van de VHN.

Nieuwenbroek, S. (2006). Hoogsensitieve leerlingen. Esch: Quirijn.

Veen, G. van der (2006). Hoogsensitieve kinderen in het basisonderwijs. Steenwijk: LiHSK.


Zelfhulpboeken (niet wetenschappelijk)

Aron, E. N. (1997).The highly sensitive person. How to thrive when the world overwhelms you. New York: Broadway Books.

(Nederlandse vertaling) Aron, E. N. (2002). Hoog sensitieve personen. Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt? Amsterdam: Archipel.

Aron, E. N. (1999). The highly sensitive person’s workbook. New York: Broadway Books.

Aron, E. N. (2001). The highly sensitive person in love. Understanding and managing relationships when the world overwhelms you. New York: Broadway Books.

(Nederlandse vertaling) Aron, E. N. (2003). Hoog sensitieve personen in de liefde. Hoe ga je om met relaties als de wereld je overweldigt. Amsterdam: Archipel.

Aron, E. N. (2002), The highly sensitive child: Helping our children thrive when the world overwhelms them. New York: Broadway Books.

(Nederlandse vertaling) Aron, E. N. (2004). Het hoog sensitieve kind. Help je kinderen op te groeien in een wereld die hen overweldigt. Amsterdam: Archipel.

Beuken, M. van de (2002). Hooggevoeligheid als uitdaging. Deventer: Ankh-Hermes.

Beuken, M. van de (2003). Hooggevoeligheid als levenskunst. Deventer: Ankh-Hermes.

Beuken, M. van de (2005). Hooggevoeligheid als kracht. Deventer: Ankh-Hermes.

Bont, C. (2005). Hoogsensitiviteit als kracht. Werken met je intuïtie. Utrecht: Kosmos.

Jaeger, B. (2006). Blijf je werk de baas voor hoog sensitieve personen.

Marletta-Hart, S. (2003). Leven met hooggevoeligheid. Van opgave naar gave. Baarn: Ten Have.

Marletta-Hart, S. (2006). Gids voor hooggevoeligen. Baarn: Ten Have.

Marletta-Hart, S. (2006). Voluit leven met hooggevoeligheid. Strategieën voor overleven. Baarn: Ten Have.

Mesich, K. (2000). The sensitive person’s survival guide. An alternative health answer tot emotional sensitivity and depression. Minneapolis, MN: Ansuz Press.

(Nederlandse vertaling) Mesich, K. (2005). Overlevingsgids voor hooggevoeligen. Kampen: Ten Have.

Muisert-van Blitterswijk, C. (2004). Ieder kind in z’n eigen kracht. Gedrag en intuïtief bewustzijn. Deventer: Ankh-Hermes bv.

Pfeifer, S. (2004). Hooggevoelige mensen. Leven tussen gave en kwetsbaarheid. Heerenveen: Uitgeverij Jongbloed.

Zeff, T. (2004). The highly sensitive person’s survival guide. Oakland, CA: New Harbinger Publications, Inc.

Zeff, T. (2005). Overlevingsgids voor Hoog Sensitieve Personen. Haarlem: Altamira-Becht.


Kritiek op het concept hoogsensitiviteit

Breeuwsma, G. (2005). Dus jij komt van een andere planeet? Over indigokinderen, nieuwetijdskinderen, hoog senstieven en andere mystificaties. De Psycholoog, mei, 254-261.